Month

March 2019

BЕLЕULI KARVONSAROYI

Karvonsaroy Buyuk Ipak yoʻlining Xorazmdan Quyi Volgaboʻyi hamda Janubi-sharqiy Yevropa mamlakatlariga olib boruvchi yoʻnalishida joylashgani sababli, oʻz vaqtida oʻrta asrlarning koʻplab sayohatchi va geograflari yodga olishgan. Karvonsaroy bir vaqtning oʻzida savdo markazi ham hisoblangan. Bu yoʻldan oʻtgan-ketgan savdogarlar karvonsaroyda toʻxtab, savdo kelishuvlarini amalga oshirishar edi. Mollarini saqlash imkoniyati mavjud edi. Karvonsaroy qurilishida toʻgʻri burchakli, dengiz […]

Ustyurt platosi — Massagetlar qabristoni

Bugungi kunda Ustyurtda arxeologik yodgorliklar — qadimgi karvonsaroylar va qabrlar saqlanib qolgan boʻlib, ular oxirigacha tadqiq qilinmagan. Qadim zamonlarda Ustyurt hududida massagetlar qabilasi istiqomat qilgan. Shu vaqtgacha, ushbu qabila haqida juda ham kam narsa maʼlum. “Massaget” nomining oʻzi “mas”, “saka” va “ta” soʻzlaridan tashkil topgan boʻlib, “katta sak (skif) oʻrda”si maʼnosini anglatadi. Tarix buyuk hukmdor […]

Erejep Xalifa Maqbaras

Qoraqalpogʻistonning sap-sariq qumlari orasida, Nukusdan avtomobilda bir soatlar uzoqlikda ajoyib arxitektura yodgorligi – Mizdoqxon majmuasi joylashgan. U Zardushtiylarning muqaddas kitobi – Avestoda Mazda shahri deb nomlanadi. Mizdoqxonning sir-sinoatlarga boy maqbaralari 2 ming yil avval tashkil etilgan qabriston hududida joylashgan. U ulkan Markaziy Osiyo hududidagi eng qadimgi qabristonlardan biridir. Qadim zamonlardan buyon bu joylar butun dunyo […]

MILLIY LIBOSLAR HAQIDA 11 QIZIQARLI MA’LUMOT

< ![CDATA[O‘zbekiston hududida yashagan ajdodlarimiz liboslari tabiatning shart-sharoitlari, hayot tarzi va an’analariga asosan shakllangan. Biz milliy liboslarning shakllanishi va rivojlanishi haqida turli manbaalardan yetarlicha tushinchaga ega bo‘lganmiz.

VIZA OLISH

O‘zbekiston ko‘p yillar mobaynida sayohatchilarning qiziqishini zabt etdi. Mamlakatimizga har yili minglab sayyohlar tashrif buyurib, mintaqamizning boy tarixi bilan tanishish va dunyodagi mashhur madaniy yodgorliklarni ko‘rishni istashadi. Biroq buni amalga oshirishdan oldin, barcha xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning O‘zbekistonga kirishi hamda uning hududi bo‘ylab tranzit qilishi faqatgina kirish vizalari mavjud bo‘lgandagina mumkinligini bilish lozim. […]

ABU ALI-IBN-SINO

Abu Ali ibn Sino jahon tibbiyotining asoschisi sifatida dunyoga mashhur. Uning bu sohadagi mehnati bugungi kungacha butun dunyoda qadrlanadi. Ibn Sino ilm-fan va falsafaga katta hissa qo‘shgan. U o‘zining 57 yillik hayoti davomida fanning 29 sohasida 450 dan ortiq asarlarini yozgan. Ibn Sino yoki Avitsenna, Yevropada uni shunday atashadi, Buxoro yaqinidagi Afshan qishlog‘ida 980 yilda […]

АBU RAYHON BERUNIY

Beruniyni ensiklopediya olimi deb atashadi va bu juda to‘g‘ri. U o‘zidan so‘ng matematika, astronomiya, fizika, botanika, geografiya, umumiy geologiya, mineralogiya, etnografiya, tarix, xronologiya va boshqa fanlar bo‘yicha qo‘lyozmalar qoldirdi. Tarixchilar bejizga XI asrni fanda “Beruniy davri” deb nomlashmaydi. Aytishlaricha, uning o‘limidan so‘ng shogirdlari tomonidan to‘plangan 60 ta nozik sahifalardan iborat. Uning asosiy ishlaridan  “Munajjimlik san’atidan […]

Alisher Navoiy

“Insonlar doimo tirik yura olmaydilar, biroq ismi hamisha xotirada qoluvchilar baxtlidir”… Bu satrlarning muallifi Alisher Navoiy huddi o‘zi haqida yozgandek, axir uning xotirasi hamisha boqiy. Buyuk faylasuf va shoir Hirotda 1441 yilda tavallud topgan. Keyinchalik Navoiy tahallusini olgan Nizomiddin Mir Alisher o‘sgan uyiga o‘sha davrning ko‘zga ko‘ringan faylasuf va madaniyat arboblari tashrif buyurishgan. Uning otasi […]

АL-FARG‘ONIY

Al-Farg‘oniy — VIII – IX asrlardagi o‘rta osiyolik buyuk astronom. Aniq tug‘ilgan sanasi noma’lum, olimlar 798 yilni taxmin qilishadi. Allomaning to‘liq ismi Abul Abbos Ahmad ibn Muhammad ibn Kasir al–Farg’oniy. Farg‘ona vodiysida yashagan olimni sharaf bilan Hosib, ya’ni “matematik” deb atashgan, Yevropada esa uni Alfraganus sifatida bilishgan. U “Donishmandlar uyi” yoxud Al-Ma’mun akademiyasida ishlagan vaqtda astronomiya, […]

AL-XORAZMIY

Klassik algebra asoschisi Abu Abdulla Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy VIII asr oxirida Xivada tavallud topgan. Uning aniq tug‘ilgan sanasi ma’lum emas, biroq 783 yil deb taxmin qilinadi. Shuningdek, uning bolaligi haqida ham hech nima ma’lum emas. Ba’zi bir manbaalarda uni “al-ma’jusi”, ya’ni sehrgar deb ham atashadi. Sababi, u asli zardushtiylik ruhoniylaridan kelib chiqqan, keyinchalik islom […]

AMIR TEMUR

Bu tarixiy shaxsning ahamiyati O‘zbekistonda o‘zgacha ahamiyatga ega. Yevropada Temerlan sifatida tanilgan Amir Temur milliy qahramon va afsona hisoblanadi. Movarounnahrni begona ishg‘olchilardan qutqargan bo‘lajak haloskor 1336 yilda Xo‘ja Ilg‘or qishlog‘I (zamonaviy Shahrisabz)da dunyoga kelgan.Temur Tarag‘ay Barlos (Barloslik Tarag‘ayning o‘g‘li Temur) – “temir” yo‘lboshchining to‘liq ismidir. Uning Temur ismi turk tilidan kelib chiqqan bo‘lib, “temir” ma’nosini anglatadi. […]

ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR

Zahiriddin Muhammad Bobur XV- XVI asrlarda Movarounnahrning siyosiy va adabiy hayotida chuqur iz qoldirdi.  U 1483 yil Andijonda Farg‘ona amiri, Temuriylar sultoni, Amir Temurning uchinchi og‘li Mironshohning evarasi Umar Shayx Mirzo II xonadonida dunyoga keladi. Bobur erta yoshda taxt tepasiga keladi, 11 yoshida u Farg‘onaning hukmdori deb e’lon qilinadi.  Biroq 10 yildan so‘ng, o‘z yerini […]
1 2